Wythnos i siarad ac addysgu, ac i gofio’r bobl hynny sydd wedi achub bywydau

Ychydig dros flwyddyn yn ôl, pasiodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru ddeddfwriaeth bwysig i newid y system rhoi organau yng Nghymru. Ers hynny, rydym wedi cyflawni cryn dipyn.

Bydd Cymru’n nodi Wythnos Genedlaethol Trawsblannu (Gorffennaf 7-13) drwy gynnal digwyddiadau ‘Nawr yw’r Amser i Siarad am roi Organau’ ledled y wlad drwy gydol yr wythnos.

I nodi’r wythnos arwyddocaol hon, bydd y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford, yn bresennol mewn digwyddiad o’r fath ar gyfer staff Llywodraeth Cymru ym Marc Cathays, ddydd Llun 7 Gorffennaf am 10.30am.

Bob dydd yn ystod yr wythnos hon, caiff y digwyddiadau ‘Amser i Siarad’ hyn eu cynnal mewn dros hanner cant o wahanol leoliadau ledled Cymru i roi gwybod i’r cyhoedd am y system rhoi organau a’r newidiadau a ddaw i rym yng Nghymru ar 1af o Ragfyr 2015.

Cymysgedd o gyflwyniadau grŵp ffurfiol a sesiynau galw heibio mewn archfarchnadoedd, llyfrgelloedd, canolfannau hamdden, gweithleoedd a swyddfeydd cyngor fydd y digwyddiadau hyn.

Bydd ‘pencampwr rhoi organau’ ac aelod o dîm rhoi organau Llywodraeth Cymru yn bresennol ym mhob digwyddiad i ateb cwestiynau ynghylch rhoi organau a rhoi gwybodaeth am yr hyn a elwir yn ‘Ganiatâd Tybiedig’. Hefyd, ddydd Mercher 9 Gorffennaf, caiff digwyddiad ei gynnal i agor gardd goffa newydd yn Aberystwyth i gofio pobl sydd wedi rhoi organau a, thrwy hynny, wedi achub bywydau.

Yn ystod Wythnos Genedlaethol Trawsblannu, caiff y ddiweddaraf mewn cyfres o hysbysebion ar gyfer Cymru gyfan eu darlledu ar y teledu, y radio ac ar ffurfiau digidol. Mae’r hysbysebion newydd yn pwysleisio pwysigrwydd trafod dymuniadau personol ynghylch rhoi organau gydag aelodau’r teulu.

Yn ystod yr wythnos, bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cyhoeddi canlyniadau arolwg newydd o staff y GIG yng Nghymru. Canfuwyd lefel uchel o ymwybyddiaeth o Ddeddf Trawsblannu Dynol (Cymru) 2013 a’r gyfraith newydd o system feddal o optio allan ymysg staff GIG Cymru, a chefnogaeth iddi. O’r bobl a holwyd, dywedodd 80% y byddai’n arwain at gynnydd yn nifer y bobl sy’n rhoi organau.

Dywedodd Mark Drakeford, y Gweinidog iechyd: “Yng Nghymru, mae Wythnos Genedlaethol Trawsblannu’n gyfle i gynyddu ymwybyddiaeth o bwysigrwydd rhoi organau ac esbonio’r newidiadau deddfwriaethol, nid yn unig ymhlith y cyhoedd ond hefyd ymhlith staff rheng flaen y GIG.

“Rwy’n falch i weld cymaint o ddigwyddiadau cyhoeddus yn cael eu cynnal ym mhob ardal bwrdd iechyd a gobeithio y byddant yn help i ledu’r gair am y gyfraith newydd a beth y mae’n ei olygu i bob un ohonom yng Nghymru o’r 1af o Ragfyr 2015 ymlaen.

“Bydd staff y GIG yn rhan hollbwysig o sicrhau bod y newid i’r system rhoi organau’n llwyddiant ac felly mae’r canlyniadau am eu hymwybyddiaeth o’r newid yn galonogol. Awn ymlaen yn awr â’r ymgyrch gyhoeddusrwydd.

“Eisoes mae ’na lefel uchel o ymwybyddiaeth ymysg grwpiau staff ac mae ’na hefyd hyder y bydd y gyfraith yn gwella cyfraddau rhoi organau. Mae’n dangos po fwyaf y mae staff yn gwybod am y ddeddfwriaeth, mwyaf y gefnogaeth i’r newidiadau; mae hefyd yn dda bod staff yn cael eu cynnwys yn uniongyrchol yn y broses er mwyn iddyn nhw wybod am y newidiadau a’u cefnogi. Fe gynhaliwn ni’r arolwg hwn eto yn 2016.”