Panel arbenigol annibynnol yn argymell cyflwyno isafswm pris alcohol fesul uned yng Nghymru

Mae panel arbenigol annibynnol wedi argymell y dylai Llywodraeth Cymru gyflwyno isafswm pris alcohol fesul uned er mwyn ymdrin â’r niwed sy’n gysylltiedig ag alcohol ymysg pobl sydd wedi’u heffeithio fwyaf gan lefelau yfed peryglus a niweidiol.

Mewn adroddiad at y Gweinidog Iechyd Mark Drakeford, daeth Panel Cynghori Llywodraeth Cymru ar Gamddefnyddio Sylweddau (APoSM) i’r casgliad bod tystiolaeth yn dangos y byddai cyflwyno pris alcohol fesul uned yn targedu’r grwpiau mwyaf agored i niwed yn ein cymunedau ac yn lleihau effeithiau negyddol y camddefnydd o alcohol.

Yn ôl yr arolwg, mae’r camddefnydd o alcohol wedi bod yn gyfrifol am fwy na 5,000 o farwolaethau bob blwyddyn yng Nghymru a Lloegr yn ystod y deng mlynedd ddiwethaf. Mae gan Gymru – lle cafwyd 504 o farwolaethau yn gysylltiedig ag alcohol yn 2012 yn unig – gyfradd uwch o farwolaethau yn gysylltiedig ag alcohol na Lloegr.

Ar sail y dystiolaeth sydd ar gael, mae aelodau APoSM yn argymell yn unfrydol y dylai Llywodraeth Cymru gyflwyno isafswm pris alcohol fesul uned fel ffordd o ddiogelu grwpiau sy’n fwyaf agored i niwed ac sy’n cael eu heffeithio fwyaf gan lefelau peryglus a niweidiol o yfed alcohol.

Dywedodd Kyrie Ll James, Cadeirydd y Panel Cynghori ar Gamddefnyddio Sylweddau:

“Mae modd osgoi problemau iechyd a chymdeithasol yn sgil alcohol. Mae tystiolaeth ac ymchwil arbenigol yn cadarnhau bod diodydd rhatach yn cael eu ffafrio gan y rhai sy’n yfed mewn modd peryglus a niweidiol. Hefyd, byddai isafswm pris fesul uned yn cael effaith anghymesur o ran targedu yfed problemus, lleihau problemau alcohol a sicrhau buddion iechyd a buddion eraill i unigolion a’n cymunedau yn eu cyfanrwydd.

“Barn APoSM yw y byddai isafswm pris uned yn ddull effeithiol o ymdrin â niwed sy’n gysylltiedig ag alcohol.”

Dywedodd Mark:

“Ym mis Ionawr, gofynnais i’r Panel Cynghori ar Gamddefnyddio Sylweddau adolygu’r llenyddiaeth ar isafswm pris alcohol fesul uned. Gofynnais iddo hefyd gynnig safbwyntiau ar berthnasedd hynny i Gymru a rhoi cyngor ar beth arall y gallai Llywodraeth Cymru ei wneud i ategu neu gryfhau’r gwaith ar argaeledd alcohol. Hoffwn ddiolch i aelodau’r Panel am eu gwaith yn datblygu’r adroddiad manwl hwn.

“Yn gynharach eleni, nodais nifer o gynigion radical ar gyfer ein Bil Iechyd y Cyhoedd fydd yn cael ei gyflwyno cyn bo hir, gan gynnwys cyflwyno isafswm pris o 50c fesul uned o alcohol.

“Mae tystiolaeth ddiamheuol bod pris alcohol yn bwysig. Nid cyd-ddigwyddiad yw bod clefydau a marwolaeth sy’n gysylltiedig ag alcohol wedi cynyddu gyda’r cynnydd yn fforddiadwyedd alcohol.

Bydd isafswm pris uned alcohol yn gwneud cyfraniad mawr i atal y gorddefnydd a’r camddefnydd o alcohol ac i leihau salwch sy’n gysylltiedig ag alcohol. Mae adroddiad y panel yn cefnogi’r farn hon.

“Byddwn nawr yn datblygu ein cynigion ymhellach, gyda golwg ar gyflwyno’r Bil Iechyd y Cyhoedd ddechrau 2015.”