Lansio ymgyrch i fynd i’r afael â cham-drin domestig pobl ifanc

Mae cam nesa ymgyrch Llywodraeth Cymru Byw Heb Ofn yn cael ei lansio, ac mae’n canolbwyntio ar themâu cydsyniad a rheolaeth ym mherthnasau pobl ifanc.

Mae ymchwil yn dangos bod 1 o bob 5 merch yn eu harddegau wedi dioddef ymosodiad gan gariad. Ond nod yr ymgyrch yw dangos nad yw cam-drin yn gyfyngedig i ymosodiadau corfforol. Gall camdriniaeth emosiynol fel beirniadaeth gyson, ynysu oddi wrth ffrindiau a theulu, rheoli ymddangosiad personol a chyllid fod yr un mor niweidiol.

Mae’r ymgyrch hefyd yn atgoffa pobl ifanc nad yw cydsynio ag un weithred yn ‘docyn am ddim’ i weithredoedd yn y dyfodol, na ellir tybio neu orfodi cysyniad ac, yn y pendraw, bod “NA yn golygu NA”.

Gan anelu at bobl ifanc rhwng 16 a 24 oed, mae’r ymgyrch yn dechrau drwy hysbysebu ar Facebook a Google. Wedyn, bydd ymgyrch boster mewn bariau, clybiau, canolfannau siopa ac undebau myfyrwyr mewn 180 o safleoedd ar draws Cymru yn dilyn yn fuan.

Ochr yn ochr â’r ymgyrch bydd dwy ffilm a gynhyrchwyd mewn partneriaeth â myfyrwyr Prifysgol De Cymru yn ymwneud â’r un negeseuon am gydsyniad a rheolaeth. Dangosir y rhain ar gyfryngau cymdeithasol ac ar wefan Byw Heb Ofn.

Dywedodd Leighton Andrews, y Gweinidog Gwasanaethu Cyhoeddus:

“Mae’r cam hwn o’r ymgyrch Byw Heb Ofn yn targedu pobl ifanc nad ydynt yn cael eu hystyried bob amser efallai o fod mewn perygl o drais ar sail rhywedd, cam-drin domestig a thrais rhywiol.

“Gallai deall ymddygiad iach ac afiach mewn perthnasoedd helpu pobl ifanc i gael cyngor a chymorth yn gynharach neu atal ymddygiad dinistriol.”

Dywedodd Angharad Hoskins, un o’r myfyrwyr a gyfrannodd at y gwaith o greu’r ffilmiau:

“Er ei fod yn gyfle gwych i fod yn rhan o’r broses o ddatblygu’r stori a chymryd rhan yn y ffilmio, mae hefyd wedi tynnu fy sylw at rai o’r prif faterion ynghylch cam-drin domestig a sut mae hyn yn gallu effeithio ar unigolion – eu hunanhyder a’u hunan-barch. Rwy’n gobeithio y bydd yr hyn a wnaethom yn helpu i godi ymwybyddiaeth o’r mater a sicrhau bod unrhyw ddioddefwyr yn gwybod ble i gael help.”

Dywedodd Rhiannon Williams, darlithydd theatr a drama ym Mhrifysgol De Cymru:

“Roedd y prosiect hwn yn bwysig gan ei fod yn galluogi’r myfyrwyr i drafod syniadau mewn perthynas â cham-drin domestig, ac i ddatblygu eu straeon perthnasol eu hunain a fydd, gobeithio, yn ennyn diddordeb pobl eraill o’r un oedran.”

Dywedodd Rosie Inman, Swyddog Menywod Undeb Cenedlaethol Myfyrwyr Cymru:

“Mae’r ymgyrch Byw Heb Ofn yn ffordd wych i godi ymwybyddiaeth o’r materion ynghylch trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol.

“Rydym wedi ymchwilio i brofiadau myfyrwyr benywaidd a gwybod eu bod yn agored i amrywiaeth o ymddygiadau annymunol megis aflonyddu beunyddiol ar ffurf geiriau neu heb eiriau, digwyddiadau difrifol o stelcio, ac ymosodiadau corfforol a rhywiol.

“Mae hyn yn peri pryder mawr i ni ac er gwaethaf rhywfaint o gynnydd drwy newid y gyfraith i ddiogelu menywod rhag trais a chamdriniaeth, mae problem ddofn o hyd ynglŷn â’r ffordd y mae menywod yn cael ei gweld a’u trin yn y gymdeithas.

“Mae hyn yn gofyn am ddull gweithredu sy’n cynnwys pob agwedd o fywyd yng Nghymru. Rydym yn croesawu’r gwaith hwn fel cam tuag at fynd i’r afael â’r problemau hyn drwy addysg.”

Am fwy o wybodaeth ewch i www.gov.wales/bywhebofn, ac i gael cyngor a chymorth ffoniwch y Llinell Gymorth Byw Heb Ofn ar 0808 8010800.