Gwobrau Dewi Sant – cyhoeddi’r teilyngwyr

Mae’r Prif Weinidog Carwyn Jones, wedi cyhoeddi enwau’r teilyngwyr yng Ngwobrau Dewi Sant 2016.

Mae’r gwobrau, bellach yn ei thrydedd flwyddyn, yn rhoi sylw i lwyddiannau eithriadol pobl yng Nghymru. Cawsant eu creu i gydnabod ymdrechion a chyfraniadau gwych pobl o bob cefndir.

Mae’r gwobrau wedi’u rhannu’n gategorïau: Dewrder; Dinasyddiaeth; Diwylliant; Menter; Arloesedd a Thechnoleg; Rhyngwladol; Chwaraeon a Pherson Ifanc.

Dewrder

Peter Fuller – wedi ei enwebu am ei rôl wrth atal ymosodiad ofnadwy â machete yn yr Wyddgrug ym mis Ionawr 2015.

Matthew James – o Bontypridd, wedi ei enwebu am iddo ddangos anhunanoldeb mewn cyfnod o wir ofn ac anrhefn. Defnyddiodd ei gorff i amddiffyn ei bartner, Saera Wilson, rhag bwledi yn ystod yr ymosodiad terfysgol yn Nhiwnisia yr haf diwethaf.

Cwnstabl Owen Davies a Chwnstabl Rhiannon Hurst, Swyddogion yr Heddlu, Heddlu Gwent – wedi eu henwebu am eu rôl arwrol wrth helpu i achub bywydau 8 aelod o’r un teulu mewn tŷ ar dân yng Nghasnewydd.

Dinasyddiaeth

Grant, June ac Owain Thomas, codwyr arian – o Oakdale, wedi eu henwebu am eu hymdrechion di-flino i godi arian ar gyfer elusen Cardiac Risk in the Young.

Janet Williams, gofalwraig maeth – o Borthmadog, wedi ei henwebu am fod yn ofalwraig maeth i dros 100 o blant dros y 35 mlynedd diwethaf a sefydlu Cymdeithas Gofalwyr Maeth Gwynedd.

Dave Cooke, sylfaenydd elusen – o Wrecsam, wedi ei enwebu am ei waith yn sefydlu ‘Operation Christmas Child’ a Teams4u, elusen sy’n canolbwyntio ar weithio mewn cymunedau bregus i drawsnewid bywydau drwy addysg ac iechyd.

Diwylliant

Owain Arwel Hughes CBE, arweinydd cerddorfa – wedi ei enwebu am ei wasanaeth eithriadol i fyd cerddoriaeth yng Nghymru a thu hwnt.

Gruff Rhys, cerddor – wedi ei enwebu am fod yn eicon Cymreig i gerddgarwyr ar draws y byd; ei lwyddiant gyda’r Super Furry Animals a’i waith gyda Theatr Genedlaethol Cymru a Sherman Cymru.

Owen Sheers, bardd – o’r Fenni, wedi ei enwebu am ei waith fel bardd ac awdur.

Menter

Dominic Griffiths, gwneuthurwr dyfeisiau meddygol – wedi ei enwebu am sefydlu Alesi-Surgical (Asalus yn gynt). Mae’r gwneuthurwr dyfeisiau meddygol blaenllaw wedi chwyldroi’r ffordd y mae mwg llawfeddygol yn cael ei drin, gan drawsnewid theatrau yn ystod llawdriniaethau laparoscopig.

Dr Graham Jackson, Cadeirydd, cwmni gweithgynhyrchu bwyd – wedi ei enwebu am ei waith fel cadeirydd cwmni KK Foods PLC yng Nglannau Dyfrdwy, Sir y Fflint. Yn ogystal â chynyddu trosiant y cwmni bob blwyddyn, mae KK Fine Foods yn helpu elusennau lleol gan gynnwys Blind Veterans UK, Cancer Relief ac Ysbyty Plant Alder Hay.

Ian Sturrock, garddwriaethwr – wedi ei enwebu am ei fodel busnes unigryw o ddiogelu a gwerthu mathau o goed ffrwythau Cymreig, gwarchod garddwriaeth Gymreig a chodi ymwybyddiaeth y cyhoedd o bwysigrwydd tyfu eu cynnyrch eu hunain.

Arloesedd a Thechnoleg

Geraint Davies, peiriannydd fideo – o Ynys Môn, wedi ei enwebu am ei rôl wrth ddatblygu elfen o’r ap fideo amser real, Periscope.

Tîm Digidol ONS, y Swyddfa Ystadegau Gwladol – wedi’u lleoli yng Nghasnewydd, mae’r tîm wedi eu henwebu am eu dull arloesol o adeiladu platfform newydd sy’n cyhoeddi ystadegau.

Dr Graham Foster a Dr Gareth Stockman, Cadeirydd a Chyfarwyddwr Technegol, a Rheolwr Gyfarwyddwr Cwmni Ynni Adnewyddadwy, Marine Power Systems Ltd – wedi eu henwebu am eu gwaith o ddatblygu trawsnewidydd ynni tonnau WaveSub, dyfais ail genhedlaeth sy’n cynnig atebion i’r heriau sydd ynghlwm wrth echdynnu ynni’r tonnau.

Rhyngwladol

Julie Gardner MBE, cynhyrchydd teledu – o Gastell-nedd; wedi ei henwebu am ei gwaith i godi proffil cynhyrchu dramâu teledu yng Nghymru ledled y byd.

Dewi Rogers, arbenigwr rheoli dŵr – yn hanu’n wreiddiol o Ogledd-orllewin Cymru, wedi ei enwebu am ei waith fel arbenigwr ym maes rheoli dŵr sydd wedi cydnabyddiaeth ryngwladol. Yn sgil ei ymdrechion mae biliynau o litrau o ddŵr wedi’u harbed bob blwyddyn.

Matthew Rhys, actor – yn wreiddiol o Gaerdydd, mae wedi ei enwebu am ddefnyddio ei statws i hyrwyddo Cymru a Chymreictod gartref a thramor.

Chwaraeon

Gareth Bale, pêl-droediwr rhyngwladol – wedi ei enwebu am ei rôl fel pêl-droediwr blaenllaw ac am helpu Cymru i gyrraedd prif bencampwriaeth am y tro cyntaf ers 1958.

Chris Coleman, Rheolwr Tîm Pêl-droed Cymru – wedi ei enwebu am ei rôl yn arwain tîm pêl-droed Cymru i’r Bencampwriaeth Ewropeaidd yn 2016.

Dan Biggar, chwaraewr rygbi rhyngwladol – o Abertawe, wedi ei enwebu am ei gyfraniad i lwyddiant Cymru ym Mhencampwriaeth Rygbi’r Byd yn 2015.

Person ifanc

Sion Eifion Jones, peiriannydd – o Langadfan ym Mhowys, wedi ei enwebu am ddatblygu ei sgiliau peirianyddol yn fusnes gyda’r peiriant “Ffensiwr Clyfar” sydd wedi ei enwebu ar gyfer Gwobr Arloesedd Myfyrwyr CBAC.

‘Ed Up’ – Tîm Menter Ysgol Gyfun yr Olchfa – mae 12 disgybl Blwyddyn 10 o Ysgol Gyfun yr Olchfa yn Abertawe wedi eu henwebu am ddyfeisio ap arloesol i helpu disgyblion TGAU i adolygu.

Carwyn Williams, gwirfoddolwr – o Landudno, wedi ei enwebu am chwyldroi ei fywyd drwy wirfoddoli. Yn ddiweddar, fe enillodd wobr Gwirfoddolwr Ifanc y Flwyddyn Cymru yng Ngwobrau Cenedlaethol StreetGames.

Dywedodd y Prif Weinidog, Carwyn Jones:

“Unwaith eto, mae teilyngwyr gwobrau Dewi Sant yn griw eithriadol o bobl. Bydd hi’n anodd dewis yr enillwyr; mae pob un ohonyn nhw’n gaffaeliad i Gymru.

“Hoffwn ddiolch i bawb a enwebodd rhywun yn y gwobrau eleni, rydych chi wedi cyflwyno pobl wych. Rwy’n edrych ymlaen at nodi’r hyn maen nhw wedi’i gyflawni yn y brif seremoni wobrwyo ym mis Mawrth.”