“Cyhoeddiad Ystâd y Goron yn hwb mawr i sector ynni morol Cymru”– Prif Weinidog Cymru

Mae Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones wedi croesawu cyhoeddiad Ystâd y Goron ei fod wedi penodi rheolwyr i helpu i ddatblgyu ynni morol Cymru. Mae’r datblygiad hwn yn cefnogi gweledigaeth Llywodraeth Cymru i ddatblygu diwydiant ynni morol adnewyddadwy sy’n ffyniannus.

Cyhoeddodd Ystâd y Goron fanylion y Rheolwyr Trydydd Parti llwyddiannus fydd yn rheoli dwy ardal o ddŵr oddi ar arfordir Cymru.  Mae’r ddwy ardal wedi’u neilltuo i gynnal profion a dangos prosiectau sy’n defnyddio llanw a thonnau i gynhyrchu ynni.  Mae hefyd wedi cyhoeddi hawliau datblygu ar gyfer pedwerydd prosiect ffrwd llanw Cymru.  Wave Hub sydd wedi cael y gwaith o reoli safle tonnau De Sir Benfro a Menter Môn fydd yn gofalu am safle tonnau yng Ngorllewin Ynys Môn.  Yn y cyfamser, mae Minesto wedi cael yr hawliau i ddatblygu safle llanw ger Holyhead Deep.

Bydd Wave Hub a Menter Môn yn gyfrifol am reoli’r safleoedd hyn ac am isosod ardaloedd o fewn y parthau.  Mae’n bosibl y byddan nhw’n gwneud gwaith paratoi hefyd fel cynnal arolygon neu osod seilweithiau er mwyn gwneud y safle’n fwy deniadol i ddatblygwyr.

Yn dilyn cyhoeddiad Ystâd y Goron, dywedodd Prif Weinidog Cymru:

“Mae dyfroedd byrlymus ein harfordir yn berffaith i gynnal prosiectau ynni morol adnewyddadwy.  Mae ein porthladdoedd, seilweithiau ein cyflenwyr a’n seilwaith grid yn berffaith i ddatblygu marchnad ynni morol ffyniannus.  Mae gennym y gallu i gynhyrchu ynni ac i allforio gwybodaeth,  technolegau a gwasanaethau ynni morol hefyd.

“Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i ddatgloi’r potensial hwn a rhoi Cymru ar fap byd-eang y diwydiant ynni morol.  Gall y manteision i Gymru fod yn sylweddol – gall adfywio’r diwydiant a’r economi, lleihau allyriadau carbon a hybu ynni cynaliadwy hefyd.

“Mae’r cyhoeddiad hwn yn gam pwysig i’n helpu i ddiffinio Cymru fel lleoliad allweddol ar gyfer ynni morol ac mae’n arwain y ffordd i fentrau ynni adnewyddadwy masnachol.  Mae hwn yn newyddion gwych i Minesto, Wave Hub a Menter Môn ac i ynni morol Cymru ac economi ehangach Cymru.”

Dywedodd Rob Hastings, Cyfarwyddwr Ynni a Seilwaith Ystâd y Goron:

“Drwy roi’r hawliau ychwanegol hyn ar gyfer defnyddio gwely’r mor, mae modd gwneud rhagor o ddatblygiadau technegol a masnacheiddio sy’n hanfodol os yw’r Deyrnas Unedig am ddatgloi ei hadnoddau naturiol sylweddol a defnyddio’r tonnau a’r llanw i gynhyrchu ynni.

“Mae’r dull arloesol hwn o osod rhannau o wely’r môr ar brydles yn ffordd i ni ymateb i alw’r farchnad a chyflwyno parthau arddangos wedi’u rheoli er mwyn rhoi cyfle i gyrff eraill helpu eu hardaloedd lleol hwythau hefyd.”

Hefyd, cyhoeddodd Ystâd y Goron ei chynlluniau i gynnal proses lesio i brosiectau sy’n defnyddio ynni’r llanw yng Nghymru a Lloegr.  Bydd  y gwaith hwn yn dechrau ddiwedd haf 2014.