Cyhoeddi adroddiad am driniaeth i bobl ordew yng Nghymru

Bellach, mae gan bob bwrdd iechyd yng Nghymru fynediad at wasanaethau meddygol a llawfeddygol arbenigol ar gyfer y cleifion mwyaf gordew.

Yn 2010, lansiodd Llywodraeth Cymru y ddogfen Llwybr Gordewdra Cymru Gyfan. Mae’n nodi’r dulliau ar gyfer atal a thrin gordewdra yng Nghymru, o ataliaeth ac ymyrraeth gynnar yn y gymuned, i lawdriniaeth bariatreg. Drwy’r llwybr, mae byrddau iechyd yn gweithio gydag amrywiaeth o grwpiau, megis awdurdodau lleol, i helpu i fynd i’r afael â phroblem gordewdra yng Nghymru.

Mae’r llwybr yn nodi dull pedair rhan o ymdrin â gordewdra. Y nod yn Lefel 1 yw sicrhau bod amrywiaeth o gyfleoedd ar gael i’r cyhoedd er mwyn eu helpu i gyrraedd pwysau iach, a’i gadw. Mae Lefel 4 yn ymwneud â darparu gwasanaethau meddygol a llawfeddygol arbenigol, fel llawdriniaeth bariatreg. Mae adroddiad cynnydd 2014 yn gwerthuso sut mae pob un o’r saith bwrdd iechyd yng Nghymru yn cyflawni ar y pedair lefel wahanol.

Mae’r gyfran o oedolion yng Nghymru sydd dros eu pwysau neu’n ordew wedi aros yn 57% er 2008. Amcangyfrifir bod salwch sy’n gysylltiedig â gordewdra yn costio mwy na £73 miliwn y flwyddyn i GIG Cymru.

Yn rhinwedd ei swydd fel y Gweinidog Iechyd, dywedodd Mark:

“Mae gordewdra yn fater o bwys i Gymru. Mae’n niweidio iechyd pobl, a hefyd yn costio miliynau o bunnoedd i’r Gwasanaeth Iechyd bob blwyddyn.

“Nid oes atebion hawdd – ni all gweithwyr iechyd proffesiynol roi diwedd ar ordewdra yfory ac ni allwn ddibynnu yn unig ar unigolion i newid eu hymddygiad dros nos. Dyna yw bwriad ein dull o weithredu. Dim ond drwy weithio gyda’n gilydd y gallwn atal miliynau o oedolion a phlant rhag wynebu bywyd o ansawdd isel.

“Mae’r adroddiad hwn yn dangos y cynnydd rydyn ni wedi’i wneud. Mae gan bob bwrdd iechyd fynediad at wasanaethau ‘dewis olaf’ a elwir yn ‘Lefel 4’. Fodd bynnag, mae angen gwneud mwy ac mewn rhai ardaloedd mae’r gwasanaethau a ddarperir yn parhau i fod yn anghyson. Nid yw pob bwrdd iechyd yn darparu gwasanaethau lefel 4 eu hunain. Byddwn yn parhau i wneud popeth o fewn ein gallu i annog a chefnogi unigolion i wneud dewisiadau iachach mewn bywyd, gan gynnwys cael deiet iach a gwneud mwy o ymarfer corff, a fydd yn fanteisiol i’r holl gymdeithas.”