£425m ychwanegol i GIG Cymru yng Nghyllideb ‘Blaenoriaethau i Gymru’ 2015-16

Wrth gyflwyno Cyllideb Ddrafft ‘Blaenoriaethau i Gymru’, heddiw cyhoeddodd Jane Hutt, y Gweinidog Cyllid a Busnes y Llywodraeth, gyllid ychwanegol o £425m i GIG Cymru yn y flwyddyn hon a’r flwyddyn nesaf er mwyn darparu gwasanaethau iechyd cynaliadwy o ansawdd uchel.

Er gwaetha’r toriadau cyllideb digynsail gan Lywodraeth y DU, sy’n golygu y bydd Cyllideb Cymru yn 2015-16 £1.5bn yn is mewn termau real nag yn 2010-11, mae’r Llywodraeth wedi parhau i ganolbwyntio ar ei blaenoriaethau i Gymru. Daw’r cyllid ychwanegol i’r GIG mewn ymateb i adroddiad Nuffield, a ddaeth i’r casgliad y bydd y GIG yn parhau i fod yn fforddiadwy yng Nghymru yn y dyfodol os bydd yn parhau i ddiwygio ac ad-drefnu gwasanaethau.

Mae mesurau atal problemau ac ymyrraeth gynnar wrth wraidd y cynlluniau gwariant – gan gyfeirio adnoddau at fesurau sy’n helpu i osgoi problemau rhag codi i ddechrau, ac ymyriadau a fydd yn mynd i’r afael â’r pwysau ar wasanaethau cyhoeddus ac yn sicrhau ansawdd bywyd gwell i genedlaethau’r presennol a’r dyfodol. Bydd awdurdodau lleol yn cael £10m ychwanegol i gydnabod yr heriau y mae gwasanaethau cymdeithasol yn eu hwynebu, gan dynnu sylw at y berthynas bwysig rhwng llywodraeth leol a’r gwasanaeth iechyd.Mae’r Gyllideb Ddrafft ar gyfer 2015-16 yn cynnwys:

Iechyd a Llesiant

•£225m ychwanegol i GIG Cymru y flwyddyn nesaf i ymateb i Her Nuffield;

Cyrhaeddiad Addysgol

•Gwarchod cyllid ysgolion gan 1% uwchlaw’r newidiadau cyffredinol i gyllideb Cymru, sy’n golygu y bydd ysgolion wedi cael £106m ychwanegol dros gyfnod yr Adolygiad Gwariant hwn;

•Dyrannu £12m ychwanegol i barhau â Her Ysgolion Cymru flwyddyn nesaf;

•Cytundeb dwy flynedd gyda Democratiaid Rhyddfrydol Cymru er mwyn codi’r Grant Amddifadedd Ysgolion (PDG) o £918 i £1,050 yn 2015-16, ac yna’n codi eto i £1,150 yn 2016-17, ac ymestyn y PDG i blant oed meithrin yn y ddwy flynedd;

•Cynllun Tocynnau Teithio Rhatach i Bobl Ifanc ar gyfer pobl ifanc 16-17 oed yn dechrau ym mis Medi 2015.

Twf a Swyddi

•Parhau i fuddsoddi mewn ystod o raglenni cyflogaeth, gan gynnwys cyllid drwy Twf Swyddi Cymru i greu 16,000 o gyfleoedd swydd erbyn mis Mawrth 2016.

•Parhau i fuddsoddi yn ein rhwydweithiau ffyrdd a rheilffyrdd, gyda £245m yn 2015-16.

Cefnogi Plant, Teuluoedd a Chymunedau Difreintiedig

•Gwarchod Cyllid Dechrau’n Deg, gan ddyblu nifer y plant sy’n elwa i 36,000;

•Cadw’r cyllid i ddarparu 500 o swyddogion cymorth cymunedol ychwanegol;

•Cadw’r cymorth ar gyfer Buddion Cyffredinol – brecwast am ddim a llaeth am ddim mewn ysgolion, presgripsiynau am ddim, nofio am ddim a theithio rhatach;

Fel rhan o’r Gyllideb Ddrafft, cyhoeddodd y Gweinidog fuddsoddiadau cyfalaf o fwy na £100m hefyd i gefnogi’r Cynllun Buddsoddi yn Seilwaith Cymru – gan gynnwys £11m i’w fuddsoddi ar unwaith. Mae hyn yn cynnwys:

•£37m dros y flwyddyn hon a’r flwyddyn nesaf i ddarparu mwy o fuddsoddiad ar gyfer tai – gan ehangu’r Cynllun Tir Tai Fforddiadwy, y Cynllun Troi Tai’n Gartrefi, Benthyciadau Gwella Cartrefi a’r Cynllun Benthyciadau Canol Trefi;

•Dyrannu £2m i’r Rhaglen Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr;

•Buddsoddi £5m yng nghyfnod cyntaf Cynllun Twf Gwyrdd Cymru;

•Fel rhan o Gytundeb y Gyllideb gyda Democratiaid Rhyddfrydol Cymru, mae hyn yn cynnwys buddsoddi £40m mewn seilwaith trafnidiaeth er mwyn darparu asedau allweddol yn gynnar. Mae hyn yn cynnwys £30m ychwanegol i sicrhau bod modd dechrau adeilad Ffordd Gyswllt Dwyrain Bae Caerdydd y flwyddyn nesaf.

Dywedodd Jane Hutt:

“Mae hon yn gyllideb gyfrifol, flaengar a chynaliadwy sy’n cefnogi ein Blaenoriaethau i Gymru. Mae ein hegwyddorion o gyfiawnder cymdeithasol a thegwch wrth wraidd ein cynlluniau gwariant, ac mae’r ffaith ein bod yn canolbwyntio ar fesurau i atal problemau ac ymyrraeth gynnar wedi dylanwadu ar y Gyllideb gyfan.

“Yn wyneb toriadau digynsail gan Lywodraeth y DU, bu’n rhaid i ni wneud penderfyniadau anodd i amddiffyn gwasanaethau y mae pobl ar hyd a lled Cymru yn dibynnu arnynt.

“Mae ein cytundeb blaengar dwy flynedd gyda Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn sicrhau sefydlogrwydd i bobl Cymru a darparwyr ein gwasanaethau cyhoeddus hanfodol.

“Mae buddsoddi yn ein Gwasanaeth Iechyd yn flaenoriaeth o’r Llywodraeth hon – dyna y mae pobl Cymru yn ei ddisgwyl, a dyna pam fy mod wedi cyhoeddi £425m ar gyfer y GIG yng Nghymru dros y flwyddyn hon a’r flwyddyn nesaf. Mae hyn yn ymateb yn uniongyrchol i Her Nuffield ac yn adlewyrchu pa mor bwysig yw gwariant ar iechyd o safbwynt iechyd a llesiant pobl Cymru.

“Yn y cyfnod anodd hwn, mae’n rhaid i ni barhau i ganolbwyntio ar gyflawni ein Blaenoriaethau i Gymru. Rydym yn benderfynol o hybu a buddsoddi mewn polisïau sy’n codi cyrhaeddiad addysgol, ac yn annog twf a swyddi.

“Cyllideb Ddrafft yw hon ar gyfer y gwasanaethau cyhoeddus rydym yn eu gwerthfawrogi a’u cefnogi. Mae’n Gyllideb i bobl Cymru sy’n elwa ar y gwasanaethau hyn yn unol â’n hegwyddorion fel Llywodraeth gyfrifol sy’n gofalu ac sy’n ymroddgar.”